1. Merhba mill-Gdid

Il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b’Dizabilita` tixtieq taghti merhba gdida lill-qarrejja tal-fuljett taghha Indaqs wara waqfa pjuttost twila ta’ aktar minn sentejn u nofs. Fil-fatt l-ahhar edizzjoni ta’ Indaqs, li kienet id-disa’ edizzjoni, harget f’Ottubru 1996. Hu l-hsieb tal-Kummissjoni li dan il-fuljett jerga’ jibda johrog regolari, tal-anqas darbtejn fis-sena.

2. Kummissjoni u Ezekuttiv Gdid

F’dawn l-ahhar sentejn il-Kummissjoni rat diversi tibdiliet kemm fil-membri tal-Kummissjoni u l-Ezekuttiv kif ukoll fil-bordijiet taghha u anke fl-istaff tas-segretarjat.

Fil-prezent il-Kummissjoni hi komposta hekk:

Dawk immarkati bl-* jiffurmaw l-Ezekuttiv tal-Kummissjoni.

Irridu niehdu l-okkazjoni biex nirringrazzjaw lil dawk il-persuni kollha li servew ghal zmien jew iehor fuq il-Kummissjoni u/jew l-Ezekuttiv f’dan l-ahhar zmien. Dawn huma Dr Sylvia Zrinzo(ex-president), is-Sur Eric Gatt (ex-direttur ezekuttiv), is-Sur Anthony Abela, l-Onor is-Sur Joseph Abela, is-Sur Waldhemar Beck, is-Sur Felix Borg, is-Sur George Borg, Dr Mark Borg, is-Sur Mario Briffa, is-Sur Carmel Degabriele, is-Sur John Cauchi, Fr Manuel Curmi, is-Sinj Christine Firman, l-Onor Dr Lawrence Gonzi, is-Sur Silvio Izzo Savona, is-Sinj Terry Pace, is-Sur Frans Ripard, Dr Nadette Spiteri u s-Sinj Anne Marie Vella.

Ta’ min jinnota li l-kariga ta’ president li fil-passat kienet okkupata mill-Onor Dr L Gonzi u Dr Sylvia Zrinzo issa tnehhiet.

3. Tibdil fl-Istaff

F’dawn l-ahhar sentejn kien hemm ukoll dan it-tibdil fl-istaff tas-Segretarjat tal-Kummissjoni. Personnel li ma ghadux jahdem maghna huma

Is-Sinj Nicola Micallef Sommerville, li kienet tiehu hsieb ir-registrazzjoni tal-applikazzjonijiet u

Is-Sinj Doris Casha, li kienet responsabbli mis-Servizz tal-Blue Sticker

Issa fis-segretarjat tal-Kummissjoni hemm dawn il-membri godda tal-istaff:

Is-Sur Fabrizio Taliana, li hu responsabbli, fost l-ohrajn, mill-kompjuters tal-Kummissjoni u

Is-Sinj Sylvana Caruana, li hi responsabbli, fost l-ohrajn mis-Servizz tal-Blue Sticker.

Fil-waqt li nirringrazzjaw lil dawk li telqu biex ikomplu l-hidma f’postijiet ohra, naghtu merhba kbira lill-godda li qed jaghmlu xoghol siewi hafna.

4. Gimgha tal-Persuni b’Dizabilita` 1998

Bhas-snin l-ohra, il-Kummissjoni organizzat Gimgha tal-Persuni b’Dizabilita` bejn id-29 ta’ Novembru u s-6 ta’ Dicembru 1998 biex titfakkar il-Jum Internazzjonali tal-Persuni b’Dizabilita` li tigi fit-3 ta’ Dicembru ta’ kull sena. It-tema ghal din il-Gimgha kienet Il-Ligi Opportunitajiet Indaqs …. L-Ewwel il-Persuna imbaghad d-Dizabilita`. Il-Kummissjoni ppubblikat poster u stiker b’dan l-islogan.

L-attivitajiet principali ta’ din il-Gimgha kienu:

1. Laqgha tal-Kummissjoni mal-Prim Ministru, Dr Eddie Fenech Adami fejn il-membri nghataw l-ittra tal-hatra taghhom.
2. Forum Nazzjonali dwar il-Ligi Opportunitajiet Indaqs b’diskors principali mill-Avukat Dr Mario Caruana u s-Sur Joe Camilleri, chairman tal-Kummissjoni.
3. Il-Laqgha Generali tal-Federazzjoni tal-Organizzazzjonijiet Volontarji ghall-Persuni b’Dizabilita` li kienet indirizzata mill-Ecc Tieghu Dr Ugo Mifsud Bonnici, President ta’ Malta u l-Onor Dr Lawrence Gonzi, Ministru ghall-Politika Socjali.
4. Quddiesa fil-Parrocca ta’ Sant’Elena, B’kara, minn Mons Vincent Costa, Isqof ta’ Londrina, il-Brazil.
5. Harga Kulturali organizzata mall-Ghaqda Zghazagh b’Dizabilita` bil-ghajnuna tad-Dipartiment tal-Kultura.
6. Messagg Ministerjali mill-Onor Dr Lawrence Gonzi u s-Sur Charles Borg, haddiem b’dizabilita`.
7. L-ewwel qari tal-Ligi Opportunitajiet Indaqs mill-Parlament Malti.

5. Ligi Opportunitajiet Indaqs (Persuni b’Dizabilita`)

Ezatt qabel l-elezzjoni tal-1997, il-Parlament Malti kien gie mitlub jaghmel l-ewwel qari tal-Ligi Opportunitajiet Indaqs (Persuni b’Dizabilita`) li hejjiet il-Kummissjoni. Mal-bidla fl-amministrazzjoni, dan l-abbozz sarulu numru ta’ tibdiliet u rega’ tressaq ghall-ewwel qari quddiem il-Parlament. Ghat-tieni darba, din il-ligi ma setghetx tkompli tigi diskussa minhabba l-elezzjoni tal-1998.

Il-Kummissjoni qabdet dawn iz-zewg abbozzi, ezaminathom fid-dettal, hadet l-ahjar tat-tnejn biex fasslet l-abbozz li l-Parlament Malti rega’ ghadda mill-ewwel qari fit-3 ta’ Dicembru 1998, il-Jum Internazzjonali tal-Persuni b’Dizabilita`. Dan l-ewwel qari tressaq mill-Onor Dr L Gonzi, Ministru ghall-Politika Socjali, u gie ssekondat mill-Onor E Bartolo f’isem l-Oppozizzjoni. Hu ttamat li dan l-abbozz isir ligi qabel l-ahhar tas-sena.

6. Kumitat Ministerjali Dwar l-Edukazzjoni Inkluziva

Il-Ministeru ta’ l-Edukazzjoni rega’ hatar mill-gdid il-Kumitat Ministerjali dwar l-Edukazzjoni Inkluziva. Dan il-Kumitat fih rapprezentanti tal-oqsma kollha involuti f’dan il-qasam, jigifieri rapprezentanti gholja tal-Ministeru u tad-Divizjoni ta’ l-Edukazzjoni, tal-Ministeru tal-Politika Socjali, tad-Divizjoni tas-Sahha, tal-Universita`, tal-Malta Union of Teachers, tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi u tal-Kummissjoni. Dan il-kumitat iltaqa’ b’mod regolari u ddiskuta fost l-ohrajn:

a) studenti li mhumiex jiehdu edukazzjoni

b) l-istatementing board

c) il-futur tal-iskejjel specjali

d) studenti li ser jispiccaw mill-iskejjel specjali

e) studenti b’Dizabilita` li jispiccaw il-livell primarju

f) tahrig ta’ personnel biex jahdem f’dan il-qasam

Dan il-Kumitat ser ikompli jahdem biex il-kuncett ta’ l-edukazzjoni inkluziva jigi implimentat ghall-gid tas-Socjeta` Maltija kollha.

7. Ic-Centri ta’ Matul il-Jum u l-Kummissjoni

Fil-prezent, il-Ministeru ghall-Politika Socjali ghaddej b’diskussjonijiet biex tinbena l-istruttura amministrattiva biex dan il-Ministeru kbir ikun jista’ jitmexxa b’mod efficjenti u effettiv. Qasam fejn dawn l-istrutturi huma nieqsa ghal kollox hu tas-sitt Centri ta’ Matul il-Jum li l-Ministeru ghandu f’Malta u f’Ghawdex. Fil-prezent dawn ic-Centri huma amministrati mid-Direttur ghas-Servizzi Korporattivi – anomalija li ma tistax tkompli fit-tul.

Ghal dan il-ghan ittiehdet mizura temporanja biex sakemm din l-istruttura titwaqqaf, l-amministrazzjoni ta’ dawn ic-Centri, ghal perjodu ta’ sentejn, jigu amministrati mill-Kummissjoni. Harget ukoll sejha biex ikun hemm assistent kap ta’ Dipartiment biex jghin fl-amministrazzjoni ta’ dawn ic-Centri. Barra minn hekk ittiehdu mizuri ohra biex titjieb il-qaghda ta’ dawn ic-Centri. Dawn jinkludu:

1. l-ingagg fuq bazi temporanja ta’ tmien careworkers
2. ir-reklutagg ta’ tmien careworkers fuq bazi temporanja
3. il-hatra ta’ kapijiet tac-Centri. Wiehed minn dawn il-kapijiet inhatar biex jizviluppa l-parti residenzjali li l-Ministeru ghandu f’Wied il-Ghajn. Fil-prezent dan il-kap qed jahdem fl-ufficini tal-Kummissjoni.

Il-Kummissjoni flimkien ma’ ufficjali ohra tal-Ministeru ser ikomplu jahdmu biex dawn ic-Centri jkomplu fuq it-tajjeb li ghamlu s’issa biex inkunu nistghu naghtu l-ahjar servizz lill-persuni b’dizabilita` li jattendu f’dawn il-postijiet.

8. Rapport Annwali tal-Kummissjoni

Il-Kummissjoni kellha d-drawwa li tohrog ir-rapport annwali taghha f’Dicembru ta’ kull sena, fil-Jum Internazzjonali tal-Persuni b’Dizabilita` li jigi fit-3 ta’ kull Dicembru. Ghalhekk ir-rapport annwali kien jkopri minn Settembru ta’ sena sa Awissu tas-sena ta’ wara. Sfortunatament, ir-rapport Settembru 1996 – Awissu 1997 hareg tard hafna. Minhabba din il-problema u biex ir-rapport ma jergax johrog tard hafna, gie deciz li r-rapport annwali li jmiss ikun ikopri s-sena 1998 kollha. Dan ir-rapport jinstab ghand l-istampatur u dalwaqt jitqassam. Kull min jixtieq kopja ta’ dan ir-rapport ghandu jikteb lill-editur, KNPD, Istituto Vincenzo Bugeja, Centru Hidma Socjali, Santa Venera.

Min dan ir-rapport wiehed jista’ jislet certi figuri li juru xi ftit il-hidma tal-Kummissjoni matul l-1998:

9. Servizz Ghajnuniet Specjali – Apparat li Ghandna

Kif tafu, s’issa, is-Servizz Ghajnuniet Specjali joffri tliet tipi ta’ servizzi principali:

1. pariri dwar apparat li persuna jkollha bzonn biex tghix hajja aktar indipendenti
2. assistenza finanzjarja biex tixtri dan l-apparat
3. self mill-bank b’imghax baxx biex jinxtara dan l-apparat.

Is-Servizz joffri wkoll apparat specjali second hand li jkun ritornat lilu ghax dak li jkun ibbenefika minnu ma jkunx ghad ghandu bzonnu. Naturalment l-apparat irid ikun f’kundizzjoni tajba. Fil-prezent is-Servizz ghandu dan l-apparat specjali second hand:

• Bath board
• CB radio
• Commode
• Fleece
• Geriatric Armchair
• Kaye walker
• Meyer Special Buggy
• Ornessa child walker
• Quadropiod
• Rifton activity chair
• Ripple cushion
• Ripple Mattress
• Toilet Raise "2"
• Walking frame
• Walking stick
• Zippy II self propolled wheelchair

Min ghandu bzonn xi wiehed minn dan l-apparat specjali ghandu jikkuntattja lis-Sinjuri Miriam Zarb jew Marianne Debono (it-telefon 245952) waqt il-hinijiet tal-ufficcju.

10. Is-Servizz SAPPORT

Fl-1996, fuq rakkomadazzjoni tal-Kummissjoni, twaqqfet unit ghal hidma socjali mal-persuni b’dizabilita` u l-familji taghhom bl-isem ta’ SAPPORT Disability Unit. Din il-Unit twaqqfet mis-Social Welfare Development Programme bil-ghan li tahdem mill-qrib mal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b’Dizabilita` u d-Dipartiment ghall-Harsien tal-Familja. Fl-1998 il-Unit saret parti minn dan id-Dipartiment ghalkemm baqghet tahdem mill-qrib mal-Kummissjoni. Fil-prezent qed isiru diskussjonijiet dwar il-futur amministrattiv ta’ din il-Unit importanti.

Bhalissa din il-Unit ghandha maghha tliet social workers full time, social worker part-time u administrative support worker. Il-Unit tahdem mic-Istituto Vincenzo Bugeja, Centru Hidma Socjali u tista’ tigi kkuntattjata bit-telefons 441273 jew 442121, fax 489210.

11. Is-Servizz tar-Reserved Parking Areas/Keep Clear

Il-Kummissjoni dehrilha li l-Unit SAPPORT ghandu jibda, bil-mod il-mod, jassumi xoghol ta’ hidma socjali li qabel kien isir minn personnel iehor. Bhala bidu ta’ din il-politika, gie deciz li s-Servizz tar-Reserved Parking/Keep Clear jibda jitmexxa mill-Unit SAPPORT. Fil-prezent qed isir it-trasferiment bil-mod il-mod biex dan is-servizz jibda jinghata mill-Unit SAPPORT. Aktar taghrif dwar dan is-servizz ghalhekk issa jista’ jinkiseb minn dan il-Unit bit-telefon 441273 jew 442121.

Dan is-servizz kien jitmexxa mis-Sur Ronald Caruana ufficjal fis-segretarjat tal-Kummissjoni, li barra dan ix-xoghol kellu u ghad ghandu hafna xoghol iehor. Niehdu l-okkazjoni biex nirringrazzjaw lis-Sur Caruana tax-xoghol siewi li ghamel f’dan il-qasam f’cirkustanzi xi kultant difficli hafna.

12. Servizzi Residenzjali ghall-Persuni b’Dizabilita`

Il-Kummissjoni ilha hafna konxja tal-problema ta’ servizz residenzjali ghall-persuni b’dizabilita`. F’Dicembru 1997, il-Kummissjoni kienet ghazlet din it-tema bhala t-tema tal-Gimgha tal-Persuni b’Dizabilita` ghal dik is-sena.

Aktar tard, fuq talba tal-Ministru Edwin Grech, il-Kummissjoni kkummissjonat rapport dwar din it-tema mill-Management & Information Technology Training Services (MITTS). Il-Kummissjoni l-gdida mhux biss kompliet fuq dan il-progett imma sahhitu. Il-Kummissjoni gabet espert fuq dan il-qasam mir-Renju Unit, is-Sur Peter Kinsella, biex jghinha fit-tfassil ta’ dan ir-rapport. Waqt li kien Malta, is-Sur Kinsella :

* kellu diversi laqghat mat-tim li qed ifassal dan ir-rapport;

* iltaqa’ ma’ diversi personalitajiet, inkluz il-Kumitat Parlamentari ghall-Oqsma Socjali;

* zar diversi postijiet fejn jinghataw servizzi lill-persuni b’Dizabilita`; u

* ta zewg lectures pubblici.

Fil-prezent, il-Kummissjoni ghandha abbozz preliminari ta’ dan ir-rapport. Hu ttamat li dan ir-rapport ma jdumx ma jigi ppubblikat u diskuss ma’ kull min hu interessat.

13. Taqsima dwar l-Accessibilita` – Lift gdid fic-Centru

Fl-1998, il-Ministeru tal-Kostruzzjoni u l-Kummissjoni waqqfu unit fi hdan dan il-Ministeru bil-ghan li tiehu mizuri biex bini tal-Gvern miftuh ghall-pubbliku jkun accessibbli ghal kulhadd, inkluzi persuni b’dizabilita`, anke dawk li juzaw siggu tar-roti. Bhala wahda mill-ewwel mizuri li ttiehdet minn din il-Unit, gie installat lift gdid fic-Istituto Vincenzo Bugeja, Centru Hidma Socjali, il-bini fejn hemm l-ufficini tal-Kummissjoni stess. Ix-xoghol fuq dan il-lift jinsab fil-fazi finali.

Il-Kummissjoni qed tahdem biex dan il-Unit ikun aktar effettiv u efficjenti. Il-Kummissjoni diga` kellha laqgha mal-Ministeru ghall-Ambjent u ufficjali gholja ta’

dan il-Ministeru biex din il-Unit terga’ tibda tahdem b’mod aktar effettiv. Il-Kummissjoni qed tirrakkomanda ukoll li l-abbozz tar-Regolamenti li saru ghal dan il-qasam jinhargu mill-Ministeru bhala gwida li jistghu jigu segwiti fuq bazi volontarja. Wara certu perjodu ta’ zmien, dawn ir-regolamenti ghandhom isiru ligi. Din ir-rakkomandazzjoni qed tigi studjata mill-Ministeru tal-Ambjent.

14. Il-Karozzi tal-Linja l-Godda

Il-Kummissjoni ser tkompli bil-hidma taghha biex tassigura li l-karozzi tal-linja l-godda jkunu accessibbli ghal kulhadd, inkluz persuni b’dizabilita` li jsuqu lilhom infushom fuq siggu tar-roti. Dan il-principju hu accettat mill-Parlament Malti fil-Pjan ta’ Struttura. Ghal dan il-ghan il-Kummissjoni bdiet tahditiet mal-Ministeru tat-Trasport biex il-karozzi tal-linja l-godda jkunu:

1. low floor
2. ikollhom rampa zghira mill-karozza ghat-triq.

Il-Kummissjoni hi kommessa li tkompli tahdem biex dan il-ghan jintlahaq.

15. Cirkularijiet minn Organizzazzjonijiet Diversi

Il-Kummissjoni tircievi talbiet minn diversi organizzazzjonijiet biex naghtuhom l-indirizzi ta’ persuni b’dizabilita` li huma rregistrati maghna. Il-Kummissjoni hi marbuta li ma taghtix din l-informazzjoni. Il-Kummissjoni solviet din il-problema billi offriet u ghadha toffri lil dawn l-organizzazzjonijiet il-possibilita` li l-Kummissjoni stess tibghat ic-cirkularijiet li dawn l-organizzazzjonijiet ikunu jixtiequ jibaghtu. Naturalment is-segretarjat tkun trid zmien ragonevoli biex tkun tista’ taghmel dan.

16. Centru ta’ Rizorsi

Il-Kummissjoni kompliet tibni c-Centru ta’ Rizorsi taghha li jinkludi l-aktar kotba, magazines u vidjos dwar kull aspett li ghandu x’jaqsam mal-oqsma diversi tad-dizabilita`. Ic-Centru jkun miftuh kuljum waqt il-hinijiet tas-segretarjat kif indikati f’dan il-fuljett f’pagna ….. kif ukoll is-Sibt bejn id-9.00 a.m. u 12.00 a.m. Kulhadd jista’ jissellef dawn il-kotba, vidjos jew letteratura ohra.

Dan ic-Centru ghandu wkoll numru ta’ pubblikazzjonijiet tal-Kummissjoni. Din hi l-lista shiha ta’ dawn il-pubblikazzjonijiet:

Kotba

Lejn il-Futur - Principji u Policies ghall-Persuni Handikappati u l-Familji taghhom (Diskorsi u Interventi) (1989)

Partnership Between Deaf People & Professionals (Diskorsi u Interventi) (1991)

L-Edukazzjoni Specjali f’Malta - Policy Nazzjonali (1993)

Il-Ktieb tas-Sinjali (Ippubblikat mal-Art & Design Centre) (1994)

Ligi Opportunitajiet Indaqs - Persuni b’Dizabilita`’ (Diskorsi u Inteventi) (1994)*

National Survey (1994)

Servizzi u Beneficcji ghall-Persuni b’Dizabilita`’ (1994) *

L-Impjieg u l-Persuni b’Dizabilita’ - Policy Nazzjonali (1995)*

L-Impjieg u l-Persuni b’Dizabilita`’ - Diskorsi u Interventi (1995)

L-Edukazzjoni Specjali f’Malta - Diskorsi u Interventi (1996)

White Paper fuq l-Abbozz ta’ Ligi dwar Opportunitajiet Indaqs - Persuni b’Dizabilita`’ (1997)

White Paper – Att dwar Opportunitajiet Indaqs (Persuni b’Dizabilita`’) – Konsultazzjoni Pubblika (1997)*

Pakkett Edukattiv

Ghinni Mhux Lestili

Rapport Annwali

Rapport Annwali 1987-1992

Rapport Annwali 1995

Rapport Annwali 1996

Rapport Annwali Nov 1996-Ott 1997 *

* Il-pubblikazzjonijiet immarkati b’* jistghu jinksibu mis-segretarjat tal-Kummissjoni minghajr hlas. L-ohrajn wiehed jista’ jissellifhom ghal zmien limitat jew jaghmel fotokopji taghhom.

17. Edukazzjoni dwar id-Dizabilità

Il-Kummissjoni kompliet torganizza korsijiet, seminars u diskussjonijiet dwar Oqsma tad-Dizabilità. L-attività f'dan il-qasam kienet tinkludi studenti minn fakultajiet differenti ta' l-Università ta' Malta, mill-Istitut æall-Harsien tas-Sahha, mit-Taqsima ta' l-Edukazzjoni, skejjel tal-Knisja, kunsilli lokali u gruppi tal-parrocci.

Dawn il-lezzjonijiet kienu jkopru diversi aspetti tad-dizabilità u kif din teffettwa l-hajja ta' kuljum ta' nies differenti. Gew ittrattati suggetti dwar il-familja, l-edukazzjoni, l-impjieg, il-legislazzjoni u l-æaqdiet mhux governattivi. F'dawn il-laqæat tinæata importanza centrali lill-esperjenza diretta kemm ta' nies b'dizabilità kif ukoll tal-qraba taæhom. Il-korsijiet isiru bil-partecipazzjoni shiha ta' persuni b'Dizabilita`jiet differenti.

Matul l-1998, barra minn laqæat li gew organizzatti fuq livell lokali, inæataw 90 sieæa lectures lil 342 student ta' l-Università jew tad-Divizjoni ta' l-Edukazzjoni. B'kollox gew sottomessi ‘l fuq minn 500 assignment li kollha ttrattaw qasam jew iehor tad-dizabilità.

18. Riforma fil-Qasam tas-Sahha Mentali

Il-Kummissjoni organizzat Konferenza Stampa biex tissapportja r-rapport tal-Ombudsman dwar l-isptar Monte Carmeli u talbet lill-Ombudsman u lis-Socjeta` kollha biex tkompli f’din it-triq halli r-riformi mehtiega dwar il-qasam tas-Sahha Mentali jsehhu fl-iqsar zmien possibli. Il-Kummissjoni ser tkompli taghti sehemha biex jintlahaq dan il-ghan. Il-Kummissjoni accettat ukoll b’entuzjazmu n-nomina tas-Sur Joe Camilleri, Chairman KNPD, fuq il-Kummissjoni Nazzjonali dwar is-Sahha Mentali. Iz-zewg Kummissjonijiet qed jistudjaw il-possibilita` li jkun hemm rapprezentant tal-Kummissjoni Nazzjonali dwar is-Sahha Mentali fuq il-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b’Dizabilita`.

19. Seminar dwar il-Persuni b’Dizabilita` u l-Bijoetika

F’11 ta’ Dicembru 1998 il-Kummissjoni dwar il-Bijoetika organizat seminar dwar il-Persuni b’Dizabilita` u l-Bijoetika. Fih hadu sehem esperti f’dan il-qasam, ministri, persuni b’dizabilita` infushom u anke genituri ta’ persuni b’dizabilita`. Fil-prezent, iz-zewg kummissjonijiet qed jahdmu biex dawn id-diskorsi jigu stampati u ccirkulati lil dawk kollha interessati f’dan il-qasam.

20. Hinijiet tas-Segretarjat tal-Kummissjoni

Is-segretarjat tal-Kummissjoni kienet ilha thoss il-htiega li jkollha hinijiet fejn hi tkun tista’ tikkoncentra fuq hidmietha minghajr hafna interuzzjonijiet. Ghalhekk gie deciz li l-ufficini tal-Kummissjoni jkunu miftuhin ghall-pubbliku f’dawn il-hinijiet:

21. Kors Baziku tal-Kompjuters ghall-Attivisti tal-Ghaqdiet

Il-Kummissjoni flimkien mal-Korporazzjoni tal-Impjiegi u t-Tahrig organizzat kors baziku tal-kompjuters ghall-attivisti tal-Ghaqdiet li jahdmu mal-persuni b’dizabilita` u l-familji taghhom. Il-kors kien ippjanat li jsir Santa Venera imma minhabba diversi problemi sar fl-ufficini tal-ETC f’Hal Far. Minhabba f’hekk, il-Korporazzjoni pprovdiet ukoll trasport mill-Belt Valletta u lura. Il-partecipanti ser jinghataw certifikat ta’ attendenza fi tmiem dan il-kors.

22. Il-Konferenza Internazzjonali dwar id-Down Syndrome

Il-Kummissjoni flimkien mal-Ministeru ghall-Politika Socjali jemmnu li persuni li huma involuti f’dan il-qasam ghandhom id-dmir li jzommu ruhhom aggornati dwar x’qed jigri f’dan il-qasam anke fuq il-livell internazzjonali. Ghalhekk kemm il-Ministeru kif ukoll il-Kummissjoni accettaw talba tal-Ghaqda Maltija tad-Down Syndrome biex nisponsorjaw il-partecipazzjoni tal-akbar numru possibbli ta’ Maltin biex jattendu r-Raba’ Konferenza Ewropea dwar id-Down Syndrome li saret f’Malta bejn l-10 u t-13 Marzu 1999.

23. Ricerka tal-Lingwa tas-Sinjali Maltija

Ftit tal-gimghat ilu l-Ghaqdiet li jahdmu mal-persuni neqsin mis-smigh inghaqdu flimkien mal-Istitut tal-Lingwistika tal-Universita` biex waqqfu l-Fondazzjoni Zvilupp tal-Lingwa tas-Sinjali Maltija. Il-Kummissjoni dejjem tat l-appogg lil dan il-qasam. Ghal dan il-ghan, fuq rakkomandazzjoni ta’ din il-Fondazzjoni, il-Kummissjoni talbet lill-Ministeru tal-Ambjent biex is-Sur Karl Borg, li jahdem ma’ dan il-Ministeru jigi sekondat mal-Kummissjoni zewg nofs ta’ nhari fil-Gimgha biex ikun jista’ jghin f’din ir-ricerka. Din it-talba giet milqugha.

24. Servizzi tal-KNPD – Ir-Registru tal-Persuni b’Dizabilita`

F’kull harga ta’ Indaqs ser naghtu harsa ddettaljata dwar xi servizz li taghti l-Kummissjoni. F’din il-harga ser nitkellmu fuq ir-Registru tal-Persuni b’Dizabilita`.

• Meta gie mwaqqaf dan ir-Registru?

Ir-Registru tal-Persuni b’Dizabilita`’ gie mwaqqaf fl-1992. Dan sar wara li l-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b’Dizabilita`’ baghtet zewg ittri f’kull dar f’Malta u Ghawdex. Hi stiednet lil kull persuna li ghandha xi tip ta’ Dizabilita`’ sabiex timla kwestjonarju maghmul apposta.

Kunfidenzjalita` dwar it-taghrif miksub

Il-Kummissjoni hi marbuta li l-informazzjoni li tigbor zzommha kunfidenzjali u ma tghaddiha lil hadd. Il-Kummissjoni hadet diversi mizuri biex tipprotegi din il-kunfidenzjalita`.

• X’inhu l-Iskop ta’ dan ir-Registru?

Il-Kummissjoni minn dejjem hasset il-bzonn li ghandu jkollha xi tip ta’ statistika li tista’ tghin lilha u lill-Gvern fid-decizjonijiet taghhom kemm meta jippjanaw il-policies kif ukoll meta tippjana servizzi ghall-persuni b’dizabilita`. Ghaldaqstant l-iskop ta’ dan ir-Registru huwa li l-Kummissjoni tkun f’pozizzjoni li jkollha din it-tip ta’ statistika kemm jista’ jkun iddettaljata ta’ persuni b’Dizabilita`’ flimkien mal-bzonnijiet taghhom u tal-familji taghhom.

• Kif qed tingabar din l-istatistika?

Il-Kummissjoni hejjiet kwestjonarju fejn kull persuna b’Dizabilita`’ li tapplika ghal xi servizz min-naha tal-Kummissjoni qed tigi mitluba timla dan il-kwestjonarju.

• Fiex jikkonsisti dan il-Kwestjonarju?

Il-Kwestjonarju jikkonsisti f’diversi mistoqsijiet li huma maqsuma f’sitt taqsimiet:

1. Informazzjoni Generali
2. Dizabiltajiet Fizici jew Intellettwali
3. Is-Severita’ tad-Dizabilita`
4. Kawza tad-Dizabilita`
5. L-Aspett Socjo-Ekonomiku
6. Ghajnuna, Servizzi, Beneficcji

• X’isir mid-dettalji li jigu mimlija f’dan il-Kwestjonarju?

  Il-Kummissjoni ghandha programm apposta fuq il-kompjuters taghha sabiex l-informazzjoni li tigi migbura minn kull kwestjonarju li jigi mimli, tiddahhal fih biex hekk din tkun tista’ tigi analizzata.

• Kif nista’ nakkwista kopja ta’ dan il-Kwestjonarju?

Kopji ta’ dan il-kwestjonarju (bil-Malti jew bl-Ingliz) jistghu jinkisbu mill-Ufficini tal-Kummissjoni Nazzjonali Persuni b’Dizabilita`. Fil-prezent, l-ufficjal inkarigat minn dan is-servizz hija s-Sinjura Sylvana Caruana u tista’ tigi kkuntattjata bit-telefon 448521 waqt il-hinijiet tal-ufficcju.

• Xi zviluppi bi hsiebha taghmel il-Kummissjoni dwar dan il-Kwestjonarju?

Il-Kummissjoni ghandha l-hsieb li fil-futur qrib tirrevedi dan il-Kwestjonarju sabiex l-iskop li ghalih dan gie fformulat ikun jista’ jintlahaq ahjar. Wiehed mill-ewwel passi li qed tiehu l-Kummissjoni hu li kull persuna b’dizabilita`’ li tkun tixtieq tapplika ghal xi servizz min-naha tal-Kummissjoni u jinstab li tkun diga` mliet dan il-Kwestjonarju aktar minn 5 snin ilu, din terga’ tintalab li timlieh sabiex l-informazzjoni fuq din il-persuna tkun aggornata.

• Rapport fuq dan il-Kwestjonarju

Fl-1994 il-Kummissjoni harget l-ewwel Rapport iddettaljat dwar l-Istatistika migbura minn dan il-kwestjonarju. Barra minnhekk fir-Rapport Annwali tal-Kummissjoni, li jigi ppubblikat kull sena, il-Kummissjoni tiehu hsieb li tippubblika xi statistika b’mod generali dwar dan il-kwestjonarju.

• Sa Dicembru 1998, il-pozizzjoni dwar dan l-istharrig kienet hekk: